پاسداشت میراث تصویری ایران
علیاکبر صادقی و محمودرضا بهمنپور در خانه هنرمندان تجلیل شدند
زهرا راد- در آئینی همراه با تجلیل از میراث هنرهای تصویری ایران، مراسم بزرگداشت دو شخصیت برجسته در عرصهی هنر، علیاکبر صادقی (نقاش، تصویرساز و انیماتور پیشکسوت) و محمودرضا بهمنپور (ناشر پرتلاش و مؤسس نشر نظر) عصر روز چهاردهم اسفند ۱۴۰۳ در تالار شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
این رویداد که با حضور چهرههای مطرح هنری، خانوادههای هنرمندان و علاقهمندان همراه بود، برنامههای متنوعی از جمله نمایش فیلمهای مستند، اهدای تندیس، رونمایی از نمایشگاه کتاب و پوستر را دربرداشت.
یادبود هنرمندان فقید و ضرورت پیوند رشتههای هنری
سیفاله صمدیان، دبیر جشن تصویر سال و جشنواره فیلم تصویر، با قدرشناسی از حضور علاقمندان به فرهنگ و ادب، به جای خالی هنرمندانی اشاره کرد که تصاویرشان بر پوستر مراسم نقش بسته بود.
او گفت: امشب گرد هم آمدهایم تا نهتنها از صادقی و بهمنپور، بلکه از همهی پیشکسوتانی یاد کنیم که آثارشان چراغ راه نسلهای بعد شد. متاسفانه در سالهای اخیر، رشتههای هنری از هم فاصله گرفتهاند؛ تا جایی که بسیاری از سینماگران امروز با نقاشی یا موسیقی بیگانهاند. این در حالیست که در دههی ۷۰، مجلهی تصویر بهکمک زندهیاد مرتضی ممیز، با چاپ آثار رنگی هنرمندانی مثل صادقی، پلی بین هنرها میزدیم. همیشه از نقاشان عزیزمان عذرخواهی میکنم، چرا که به دلایل فنی و محدودیتهای فضایی، امکان نمایش آثارشان را نداریم. اما یادم میآید در دورههای مختلف، از آثارشان در شمارههایی از ماهنامه «تصویر» استفاده کردهایم. در شماره چهارم مجله تصویر در سال ۱۳۷۱ نقاشی نوروزی از علیاکبر صادقی چاپ کردیم. آن زمان برای اولین بار توانستیم آثار را در چهار صفحه رنگی منتشر کنیم.
هدف اصلی ما از انتشار این مجله، ایجاد پل ارتباطی بود بین هنرهای مختلف تصویری. متاسفانه امروز شاهد جدایی فزاینده بین رشتههای مختلف هنری هستیم. بسیاری از سینماگران ما با عکاسی، نقاشی، گرافیک و حتی ادبیات و موسیقی آشنایی چندانی ندارند. ما در آن سالها با همکاری بزرگان چون مرتضی ممیز و دیگر عزیزان تلاش کردیم، این ارتباط را حفظ کنیم. در سال ۱۳۸۲ بود که اولین دوره جشن تصویر سال را در همین خانه هنرمندان ایران و با لطف و بزرگواری بهروز غریبپور برگزار کردیم. اگر حمایتهای بیدریغ او نبود، امروز نمیتوانستیم بیست و یکمین دوره این رویداد را برگزار کنیم. همه این سالها، تمرکز اصلی ما بر کشف و معرفی استعدادهای جوان زیر ۲۵ سال بود. اما از این دوره تصمیم گرفتیم رویکرد متفاوتی داشته باشیم و از امسال در هر یک از چهار رشته اصلی، از عنوان چهار چهره ماندگاربهرهمند شویم. در بخش گرافیک، بدون هیچ تردیدی نام مرتضی ممیز در صدر قرار گرفت. در سینما، با توجه به تنوع آثار و تجربیات ارزشمند، عباس کیارستمی را انتخاب کردیم. در بخش کاریکاتور، کامبیز درمبخش با آن سابقه درخشان و تأثیرگذاری بینظیرش، گزینه بیرقیبی بود. و در عکاسی، پس از بررسی نام بزرگان زیادی مانند کاوه گلستان، عباس عطار و احمد عالی، به بهمن جلالی رسیدیم. بهمن جلالی هنرمندی چند بعدی بود که هم در عکاسی مطبوعاتی درخشید، هم در مستندنگاری انقلاب و جنگ، و هم در احیای گنجینه عکسهای تاریخی دوره قاجار. این انتخابها پس از بحثها و بررسیهای فراگیر انجام شد.
امشب، بزرگداشت دو بزرگ عرصهی هنرهای تجسمی و تصویری را پیشرو داریم: علیاکبر صادقی، که نه فقط برای انیمیشنهای ماندگارش، بلکه برای تمام آثار نقاشی و تصویرسازیهای بینظیرش و در ادامه برنامه، از محمودرضا بهمنپور و نشر نظر که سالها با چاپ کتابهای ارزشمند هنری، خدمتی ماندگار، موثر و بزرگ به هنر این سرزمین کرده است.
بهمناسبت این رویداد، نگاهی خواهیم داشت به دو کتاب از فرشید مثقالی، هنرمند برجستهی این عرصه؛ همچنین، کلیپهایی از آثار ابراهیم حقیقی نمایش داده خواهد شد.
دبیر جشن تصویر سال با طرح یک پرسش تأملبرانگیز که «اگر این کتابها نبودند، چه میشد؟» از اهمیت کار محمودرضا بهمنپور گفت.
شرایط دشوار و تلاش بیوقفه
در شرایطی که جهان با تحولات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پیچیدهای روبهروست و گاه معانی سنتی مفاهیم دگرگون میشود، محمودرضا بهمنپور دهههاست که با عشق و تعهد، کاری سترگ را پیش میبرد. همانطور که یکی از فرهیختگان اشاره کرد که پاسداران میراث فرهنگی به شمار میروند.
انسجام سلیقهی هنری، مدیریت حرفهای چاپ، روابط گسترده و پخش مناسب، همه و همه نشاندهندهی بنیانی فرهنگی است که بهمنپور و همکارانش ایجاد کردهاند. امروز، کمترین کاری که میتوانیم بکنیم، قدردانی از این تلاشهاست.
چگونه او و همکارانش در نشر نظر توانستهاند این حجم از آثار هنرمندان برجستهی ایران را گردآوری، تدوین و منتشر کنند؟ هنرمندانی چون فرشید مثقالی، ابراهیم حقیقی، عباس کیارستمی و بسیاری دیگر که هرکدام جهانی منحصربهفرد دارند. آیا بهراستی میتوان تصور کرد که بدون این تلاشها، چه بخشی مهم از گنجینهی هنری ما ناپدید میشد؟
حضور نمادین نسل جدید
در برنامه اگرچه بهمنپور و صادقی به دلایلی نتوانستند در جمع حاضر باشند، اما فرزندانشان با افتخار جای پای پدرانشان را پر کردهاند. از جمله آلما بهمنپور که ادامهدهندهی راه پدر است. همچنین، از تمام بزرگان حاضر در این مراسم سپاسگزاریم؛ هرچند ذکر نام تکتک آنان ممکن است بهدلیل محدودیت زمانی میسر نباشد.
اهدای تندیس «تصویر سال»
در پایان، تندیس «تصویر سال ۱۴۰۳» به پاس خدمات محمودرضا بهمنپور در ستایش از انتشار کتابهای ماندگار هنرهای تصویری ایران، به او اهدا شد.